ترجمه خواندنی قرآن با نگاه تفسیری و پیام رسان برای نوجوانان و جوانان به همراه شرح تکمیلی، اثر حجت الاسلام علی ملکی، با صدای علی همت مومیوند و فاطمه نیرومند
42. شوری
به نام خدای بزرگوار مهربان
حا، میم. 1
عین، سین، قاف. 2
خدای شکستناپذیرِ کاردرست، مثل وحیکردن این سوره، به تو و به پیامبران قبل از تو وحی کرده و میکند. 3
آنچه در آسمانها و زمین است، فقط مال اوست و او بلندمرتبۀ بزرگ است. 4
از عظمت عبور وحی، کم مانده که آسمانها یکی پس از دیگری بههم بریزند! از اینکه خدا برنامۀ زندگی برای مردم میفرستد، فرشتگان از سرِ سپاس به پاکی یادش میکنند و برای عملکنندگان به آن در دنیا، آمرزش میطلبند. هان! فقط خدا آمرزندۀ مهربان است. 5
کسانی که بهجای او کسوکاری برای خود میگیرند، خدا مراقب رفتارشان هست. تو همهکارهشان نیستی تا بهزور بهراهشان بیاوری. 6
بله، قرآن را به زبان رسای عربی فرستادیم تا مردم مکه و ساکنان اطرافش را هشدار بدهی و بترسانی از روز جمعشدنِ همگان که جای هیچ شکوشبههای در آمدنش نیست. عدهای در بهشتِ سرسبزند و عدهای در جهنمِ سوزان. 7
اگر خدا میخواست، بهزور همۀ انسانها را گروهی یکپارچه میکرد، بیهیچ اختلافی! ولی خدا هرکه را لایق بداند، مشمول لطف خودش میکند و بدکارهای نالایق یار و یاوری ندارند. 8
آیا بهجای خدا کسوکاری برای خود انتخاب میکنند؟! با آنکه تنها او همهکاره است و اوست که مردهها را زنده میکند و او از عهدۀ هر کاری برمیآید. 9
در هر چیزی که سرش اختلاف دارید، داوریاش با خداست. بگو: «این است خدایی که صاحباختیار من است. فقط بر او توکل کردهام و به درگاهش رو میآورم.» 10
او پدیدآورندۀ آسمانها و زمین است. برای شما از نوع خودتان همسرانی قرار داده است و چهارپایان را بهصورت نر و ماده آفریده است تا نسل شما و چهارپایان را از این راه گسترش دهد. چیزی مانند او نیست و او شنوای بیناست. 11
کلیدهای گنجهای آسمانها و زمین دست اوست. روزیِ هرکه را صلاح بداند، زیاد و کم میکند. آخر، او هر چیزی را میداند. 12
خدا برای شما مسلمانان همان برنامهای را در زندگی مشخص کرد که به نوح سفارش کرده بود؛ یعنی همانی که به تو وحی کردیم و همانی که به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردیم: دین را کامل اجرا کنید و با آن برخوردِ گزینشی نکنید!البته برای بتپرستها گران تمام میشود قبول چنین برنامهای که به آن دعوتشان میکنی. خدا هرکه را لایق بداند، بهطرف آن متمایل میکند و دست کسی را میگیرد که بهطرف او رو میآورد. 13
ولی عالمان زیادهخواه اختلافنظر را در معارف دین باب کردند. اگر خدا مقدّر نکرده بود که مدتی معیّن در زمین زندگی کنند، کارشان یکسره میشد. آیندگانی هم که کتابهای آسمانی در میانشان بهیادگار گذاشته شد، دربارهاش بدجوری شک کردند. 14
دین کامل به تو دادیم؛ پس مردم را دعوت کن و همانطورکه مأموریت یافتهای، ثابتقدم باش و تابع میل آنها نباش.بگو: «ایمان دارم به هر کتابی که خدا فرستاده است و مأموریت دارم که بینتان بهعدالت رفتار کنم؛ چون خدا صاحباختیار ما و شماست. کارهای ما برای خودمان است و کارهای شما برای خودتان. اصلاً بحثی نداریم! قیامت که بیاید، خدا همهمان را برای داوری جمع میکند و به او ختم میشود آخرعاقبتِ همه.» 15
بیشترِ مردم با سرشت خودشان دعوت خدا را پذیرفتهاند؛ پس بتپرستهایی که دربارۀ خدا چونوچرا میکنند، دلیلشان از نظر خدا سست است، گرفتار خشمِ اویند و عذابی شدید نصیبشان میشود. 16
خداست که قرآن را حسابشده و هدفدار فرستاد و دین را هم که معیار سنجش است. تو چه میدانی؟ شاید قیامت نزدیک باشد! 17
کسانی که اعتقادی به قیامت ندارند، عجولانه میخواهند بیاید! ولی کسانی که به آن معتقدند، از تصورِ آمدنش هم در بیم و امیدند و میدانند که قیامت حق است. بدانید کسانی که دربارۀ قیامت جرّوبحث میکنند، در نهایتِ گمراهیاند! 18
خدا در کار بندگانش نکتهسنج است. به هرکه صلاح بداند، روزی میدهد. او نیرومندِ شکستناپذیر است. 19
هرکه خواهان نتیجۀ کارهایش در آخرت باشد، نتیجۀ کارهایش را برایش بیشتر هم میکنیم. هرکه هم خواهان نتیجۀ کارهایش در همین دنیا باشد، بهاندازهای که صلاح بدانیم به او میدهیم و دیگر در آخرت نصیبی ندارد. 20
مگر معبودهایی سراغ دارند که بیاجازۀ خدا دینی برایشان آورده باشند؟! اگر مقدّر نبود که برای مدتی در زمین زندگی کنند، عذاب الهی بر آنها حتمی میشد. البته در آخرت عذابی زجرآور در انتظارشان است. 21
روز قیامت، چنین بدکارهایی را میبینی که هراساناند از نتایج کارهایشان و بالاخره هم آن نتایج برایشان اتفاق خواهد افتاد! ولی مؤمنان درستکار در باغهای سرسبز بهشت جای دارند و برایشان هرچه دلشان بخواهد، پیش خدا آماده است. اینها همه لطف ویژۀ خداست. 22
این همان چیزی است که خدا به بندگان مؤمن و درستکارِ خودش مژده داده است. بگو: «برای راهنماییتان مزدی از شما نمیخواهم، مگر دوستیِ اهلبیتم که آنهم بهنفع خودتان است. هرکه قدم خیری در این راه بردارد، ثوابش را برایش بیشتر میکنیم. بله، خدا آمرزنده و قدرشناس است.» 23
منافقها میگویند: «او با سفارش به دوستیِ اهلبیتش، به خدا دروغ بسته است!»اگر خدا خطایی از تو میدید، با ارادهاش بر دلت مُهر بدبختی میزد. خدا با وحی خودش باطل را محو و حق را پابرجا میکند؛ زیرا او میداند هرچه را در دلها میگذرد. 24
اوست که توبه را از بندگانش میپذیرد و از گناهانشان میگذرد. از آنچه میکنید هم باخبر است. 25
عبادت مؤمنان درستکار را میپذیرد. تازه، از سرِ بزرگواریاش آنان را به رشد و تعالی میرساند. عذابی سخت هم در انتظار بیدینهاست. 26
بهفرض، خدا رزقوروزی بندگانش را سرشار کند، آنها در دنیا سرکشی میکنند؛ پس آنقدری که صلاح بداند، میفرستد؛ زیرا او حال بندگانش را میداند و میبیند. 27
اوست که باران رحمتش را، بعد از آنکه مردم از آمدنش ناامید شدهاند، فرو میفرستد و طبیعت را سرسبز و پربار میکند. هماوست که سَروری ستودنی است. 28
از نشانههای اوست آفرینش آسمانها و زمین و گونههای جانوری که در آنها پراکنده است. اینهمه را او هر زمان اراده کند، میتواند یکجا جمع کند!{این آیه فرضیۀ وجود حیات و موجودات زنده را در کرات و کهکشانهای دیگر تأیید میکند} 29
هر مشکلی برایتان پیش بیاید، نتیجۀ کارهای بدِ خودتان است. البته خدا از سرِ خیلی از تقصیراتتان میگذرد. 30
شما هرگز نمیتوانید حریف خدا در زمین شوید و در برابرش هم، یار و یاوری ندارید. 31
از نشانههای او کشتیهای غولپیکر در دریاهاست. 32
اگر بخواهد، بادها را ساکن میکند تا کشتیها بیحرکت روی آب بمانند. در این قدرتنمایی نشانههایی از یکتاییِ خداست، برای هر صبرکنندۀ شکرگزار. 33
یااینکه بهخاطر گناهانشان، کشتیها را غرق میکند تاکسانی که در آیههای ما چونوچرا میکنند، بدانند که راه پسوپیشی ندارند و... . البته ازسرِ خیلی از تقصیر اتشان هم میگذرد. 34و35
آنچه به شما داده شده، خوشیهای زندگی دنیاست؛ و حال آنکه آنچه پیش خداست بهتر است و ماندگارتر برای کسانی که: ایمان بیاورند، به خدا توکل کنند، 36
از سهلانگاریهای فاحش و کارهای زشت کاملاً فاصله بگیرند، وقتی عصبانی شوند بگذرند. 37
دعوت خدا را بپذیرند، نماز را با آدابش بخوانند، در کارها بنایشان مشورت باشد، از آنچه روزیشان کردهایم در راه خدا خرج کنند 38
و وقتی هم به آنان ظلم شود، به دفاع برخیزند. 39
جواب هر بدی عین همان بدی است؛ ولی هرکه از حق خودش بگذرد و صلحوسازش کند، اجرش بهعهدۀ خداست. خدا بدکارها را دوست ندارد. 40
به افراد مظلومی که با مقابلهبهمثل از حق خودشان دفاع میکنند، ایرادی وارد نیست. 41
ایراد فقط متوجه کسانی است که به مردم ظلم میکنند و بهناحق در جامعه زور میگویند. آنها عذابی زجرآور دارند. 42
صدالبته آنان که صبوری و گذشت کنند، این نشانۀ ارادۀ قوی است. 43
کسانی که خدا بهحال خودشان رهایشان کند، جز او دیگر کسوکاری ندارند. در قیامت، این بدکارها را میبینی که با دیدن عذاب، میگویند: «راه برگشتی به دنیا هست؟!» 44
همچنین آنها را میبینی که با خواری و درحالیکه از شدت ترس زیرچشمی نگاه میکنند، دچار آتش میشوند. مؤمنان میگویند: «ورشکستههای واقعی کسانیاند که روز قیامت معلوم میشود به خودشان و خانوادهشان چقدر ضرر زدهاند! بدانید چنین بدکارهایی در عذابی دائمی گرفتارند 45
و در برابر خدا یاوری ندارند که کمکشان کند. اینهایی که خدا بهحال خود رهایشان کرده، هیچ راه چارهای ندارند!» 46
بپذیرید دعوت خدا را، قبل از آنکه روزی فرا برسد که از طرف خدا راه برگشتی برای آن نیست. آن روز نه پناهگاهی دارید و نه جای انکاری! 47
پس اگر رو بگردانند، مسئولیتش با خودشان است؛ تو را نفرستادهایم تا مراقبشان باشی! وظیفهات رساندن پیام الهی است و بس.وقتی از طرف خودمان راحتی و رفاهی به مردم بچشانیم، به آن سرخوش میشوند و اگر در نتیجۀ کارهای زشتشان سختی و بلایی دامنگیرشان شود، کفر میگویند! بله، انسان معمولاً ناشکر است. 48
فرمانرواییِ آسمانها و زمین فقط در اختیار خداست. هرچه بخواهد، میآفریند. به هرکه صلاح بداند، دختر میبخشد و به هرکه صلاح بداند، پسر. 49
یا هم پسر میدهد و هم دختر. هرکه را هم صلاح بداند، بیبچه میگذارد؛ چونکه او دانای تواناست. 50
با هیچ بشری بنا نیست خدا حرف بزند، مگر بهصورت مستقیم و از راه وحی یا بهصورت غیرمستقیم یا اینکه فرستادهای بفرستد و او هرچه خدا بخواهد، بهاجازهاش وحی کند. آخر، او بلندمرتبۀ کاردرست است.{مثل سخنگفتن خدا با موسی(ع) از طریق درخت. } 51
قرآن را اینطور توسط روح خود به تو وحی کردیم. قبلاً نمیدانستی جزئیات معارف قرآن چیست و چطور باید به آن عمل کرد؛ ولی ما آن را روشنیِ راه کردیم که با آن، هریک از بندگانمان را که لایق بدانیم، به مقصد برسانیم. البته تو راه درست زندگی را به همگان نشان میدهی.{موجودی برتر از همۀ فرشتگان.} 52
راه خدایی که آنچه در آسمانها و زمین است، فقط مال اوست. بدانید سرانجامِ همۀ کارها فقط بهسوی اوست. 53
42. شوری
به نام خدای بزرگوار مهربان
حا، میم. 1
عین، سین، قاف. 2
خدای شکستناپذیرِ کاردرست، مثل وحیکردن این سوره، به تو و به پیامبران قبل از تو وحی کرده و میکند. 3
آنچه در آسمانها و زمین است، فقط مال اوست و او بلندمرتبۀ بزرگ است. 4
از عظمت عبور وحی، کم مانده که آسمانها یکی پس از دیگری بههم بریزند! از اینکه خدا برنامۀ زندگی برای مردم میفرستد، فرشتگان از سرِ سپاس به پاکی یادش میکنند و برای عملکنندگان به آن در دنیا، آمرزش میطلبند. هان! فقط خدا آمرزندۀ مهربان است. 5
کسانی که بهجای او کسوکاری برای خود میگیرند، خدا مراقب رفتارشان هست. تو همهکارهشان نیستی تا بهزور بهراهشان بیاوری. 6
بله، قرآن را به زبان رسای عربی فرستادیم تا مردم مکه و ساکنان اطرافش را هشدار بدهی و بترسانی از روز جمعشدنِ همگان که جای هیچ شکوشبههای در آمدنش نیست. عدهای در بهشتِ سرسبزند و عدهای در جهنمِ سوزان. 7
اگر خدا میخواست، بهزور همۀ انسانها را گروهی یکپارچه میکرد، بیهیچ اختلافی! ولی خدا هرکه را لایق بداند، مشمول لطف خودش میکند و بدکارهای نالایق یار و یاوری ندارند. 8
آیا بهجای خدا کسوکاری برای خود انتخاب میکنند؟! با آنکه تنها او همهکاره است و اوست که مردهها را زنده میکند و او از عهدۀ هر کاری برمیآید. 9
در هر چیزی که سرش اختلاف دارید، داوریاش با خداست. بگو: «این است خدایی که صاحباختیار من است. فقط بر او توکل کردهام و به درگاهش رو میآورم.» 10
او پدیدآورندۀ آسمانها و زمین است. برای شما از نوع خودتان همسرانی قرار داده است و چهارپایان را بهصورت نر و ماده آفریده است تا نسل شما و چهارپایان را از این راه گسترش دهد. چیزی مانند او نیست و او شنوای بیناست. 11
کلیدهای گنجهای آسمانها و زمین دست اوست. روزیِ هرکه را صلاح بداند، زیاد و کم میکند. آخر، او هر چیزی را میداند. 12
خدا برای شما مسلمانان همان برنامهای را در زندگی مشخص کرد که به نوح سفارش کرده بود؛ یعنی همانی که به تو وحی کردیم و همانی که به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردیم: دین را کامل اجرا کنید و با آن برخوردِ گزینشی نکنید!البته برای بتپرستها گران تمام میشود قبول چنین برنامهای که به آن دعوتشان میکنی. خدا هرکه را لایق بداند، بهطرف آن متمایل میکند و دست کسی را میگیرد که بهطرف او رو میآورد. 13
ولی عالمان زیادهخواه اختلافنظر را در معارف دین باب کردند. اگر خدا مقدّر نکرده بود که مدتی معیّن در زمین زندگی کنند، کارشان یکسره میشد. آیندگانی هم که کتابهای آسمانی در میانشان بهیادگار گذاشته شد، دربارهاش بدجوری شک کردند. 14
دین کامل به تو دادیم؛ پس مردم را دعوت کن و همانطورکه مأموریت یافتهای، ثابتقدم باش و تابع میل آنها نباش.بگو: «ایمان دارم به هر کتابی که خدا فرستاده است و مأموریت دارم که بینتان بهعدالت رفتار کنم؛ چون خدا صاحباختیار ما و شماست. کارهای ما برای خودمان است و کارهای شما برای خودتان. اصلاً بحثی نداریم! قیامت که بیاید، خدا همهمان را برای داوری جمع میکند و به او ختم میشود آخرعاقبتِ همه.» 15
بیشترِ مردم با سرشت خودشان دعوت خدا را پذیرفتهاند؛ پس بتپرستهایی که دربارۀ خدا چونوچرا میکنند، دلیلشان از نظر خدا سست است، گرفتار خشمِ اویند و عذابی شدید نصیبشان میشود. 16
خداست که قرآن را حسابشده و هدفدار فرستاد و دین را هم که معیار سنجش است. تو چه میدانی؟ شاید قیامت نزدیک باشد! 17
کسانی که اعتقادی به قیامت ندارند، عجولانه میخواهند بیاید! ولی کسانی که به آن معتقدند، از تصورِ آمدنش هم در بیم و امیدند و میدانند که قیامت حق است. بدانید کسانی که دربارۀ قیامت جرّوبحث میکنند، در نهایتِ گمراهیاند! 18
خدا در کار بندگانش نکتهسنج است. به هرکه صلاح بداند، روزی میدهد. او نیرومندِ شکستناپذیر است. 19
هرکه خواهان نتیجۀ کارهایش در آخرت باشد، نتیجۀ کارهایش را برایش بیشتر هم میکنیم. هرکه هم خواهان نتیجۀ کارهایش در همین دنیا باشد، بهاندازهای که صلاح بدانیم به او میدهیم و دیگر در آخرت نصیبی ندارد. 20
مگر معبودهایی سراغ دارند که بیاجازۀ خدا دینی برایشان آورده باشند؟! اگر مقدّر نبود که برای مدتی در زمین زندگی کنند، عذاب الهی بر آنها حتمی میشد. البته در آخرت عذابی زجرآور در انتظارشان است. 21
روز قیامت، چنین بدکارهایی را میبینی که هراساناند از نتایج کارهایشان و بالاخره هم آن نتایج برایشان اتفاق خواهد افتاد! ولی مؤمنان درستکار در باغهای سرسبز بهشت جای دارند و برایشان هرچه دلشان بخواهد، پیش خدا آماده است. اینها همه لطف ویژۀ خداست. 22
این همان چیزی است که خدا به بندگان مؤمن و درستکارِ خودش مژده داده است. بگو: «برای راهنماییتان مزدی از شما نمیخواهم، مگر دوستیِ اهلبیتم که آنهم بهنفع خودتان است. هرکه قدم خیری در این راه بردارد، ثوابش را برایش بیشتر میکنیم. بله، خدا آمرزنده و قدرشناس است.» 23
منافقها میگویند: «او با سفارش به دوستیِ اهلبیتش، به خدا دروغ بسته است!»اگر خدا خطایی از تو میدید، با ارادهاش بر دلت مُهر بدبختی میزد. خدا با وحی خودش باطل را محو و حق را پابرجا میکند؛ زیرا او میداند هرچه را در دلها میگذرد. 24
اوست که توبه را از بندگانش میپذیرد و از گناهانشان میگذرد. از آنچه میکنید هم باخبر است. 25
عبادت مؤمنان درستکار را میپذیرد. تازه، از سرِ بزرگواریاش آنان را به رشد و تعالی میرساند. عذابی سخت هم در انتظار بیدینهاست. 26
بهفرض، خدا رزقوروزی بندگانش را سرشار کند، آنها در دنیا سرکشی میکنند؛ پس آنقدری که صلاح بداند، میفرستد؛ زیرا او حال بندگانش را میداند و میبیند. 27
اوست که باران رحمتش را، بعد از آنکه مردم از آمدنش ناامید شدهاند، فرو میفرستد و طبیعت را سرسبز و پربار میکند. هماوست که سَروری ستودنی است. 28
از نشانههای اوست آفرینش آسمانها و زمین و گونههای جانوری که در آنها پراکنده است. اینهمه را او هر زمان اراده کند، میتواند یکجا جمع کند!{این آیه فرضیۀ وجود حیات و موجودات زنده را در کرات و کهکشانهای دیگر تأیید میکند} 29
هر مشکلی برایتان پیش بیاید، نتیجۀ کارهای بدِ خودتان است. البته خدا از سرِ خیلی از تقصیراتتان میگذرد. 30
شما هرگز نمیتوانید حریف خدا در زمین شوید و در برابرش هم، یار و یاوری ندارید. 31
از نشانههای او کشتیهای غولپیکر در دریاهاست. 32
اگر بخواهد، بادها را ساکن میکند تا کشتیها بیحرکت روی آب بمانند. در این قدرتنمایی نشانههایی از یکتاییِ خداست، برای هر صبرکنندۀ شکرگزار. 33
یااینکه بهخاطر گناهانشان، کشتیها را غرق میکند تاکسانی که در آیههای ما چونوچرا میکنند، بدانند که راه پسوپیشی ندارند و... . البته ازسرِ خیلی از تقصیر اتشان هم میگذرد. 34و35
آنچه به شما داده شده، خوشیهای زندگی دنیاست؛ و حال آنکه آنچه پیش خداست بهتر است و ماندگارتر برای کسانی که: ایمان بیاورند، به خدا توکل کنند، 36
از سهلانگاریهای فاحش و کارهای زشت کاملاً فاصله بگیرند، وقتی عصبانی شوند بگذرند. 37
دعوت خدا را بپذیرند، نماز را با آدابش بخوانند، در کارها بنایشان مشورت باشد، از آنچه روزیشان کردهایم در راه خدا خرج کنند 38
و وقتی هم به آنان ظلم شود، به دفاع برخیزند. 39
جواب هر بدی عین همان بدی است؛ ولی هرکه از حق خودش بگذرد و صلحوسازش کند، اجرش بهعهدۀ خداست. خدا بدکارها را دوست ندارد. 40
به افراد مظلومی که با مقابلهبهمثل از حق خودشان دفاع میکنند، ایرادی وارد نیست. 41
ایراد فقط متوجه کسانی است که به مردم ظلم میکنند و بهناحق در جامعه زور میگویند. آنها عذابی زجرآور دارند. 42
صدالبته آنان که صبوری و گذشت کنند، این نشانۀ ارادۀ قوی است. 43
کسانی که خدا بهحال خودشان رهایشان کند، جز او دیگر کسوکاری ندارند. در قیامت، این بدکارها را میبینی که با دیدن عذاب، میگویند: «راه برگشتی به دنیا هست؟!» 44
همچنین آنها را میبینی که با خواری و درحالیکه از شدت ترس زیرچشمی نگاه میکنند، دچار آتش میشوند. مؤمنان میگویند: «ورشکستههای واقعی کسانیاند که روز قیامت معلوم میشود به خودشان و خانوادهشان چقدر ضرر زدهاند! بدانید چنین بدکارهایی در عذابی دائمی گرفتارند 45
و در برابر خدا یاوری ندارند که کمکشان کند. اینهایی که خدا بهحال خود رهایشان کرده، هیچ راه چارهای ندارند!» 46
بپذیرید دعوت خدا را، قبل از آنکه روزی فرا برسد که از طرف خدا راه برگشتی برای آن نیست. آن روز نه پناهگاهی دارید و نه جای انکاری! 47
پس اگر رو بگردانند، مسئولیتش با خودشان است؛ تو را نفرستادهایم تا مراقبشان باشی! وظیفهات رساندن پیام الهی است و بس.وقتی از طرف خودمان راحتی و رفاهی به مردم بچشانیم، به آن سرخوش میشوند و اگر در نتیجۀ کارهای زشتشان سختی و بلایی دامنگیرشان شود، کفر میگویند! بله، انسان معمولاً ناشکر است. 48
فرمانرواییِ آسمانها و زمین فقط در اختیار خداست. هرچه بخواهد، میآفریند. به هرکه صلاح بداند، دختر میبخشد و به هرکه صلاح بداند، پسر. 49
یا هم پسر میدهد و هم دختر. هرکه را هم صلاح بداند، بیبچه میگذارد؛ چونکه او دانای تواناست. 50
با هیچ بشری بنا نیست خدا حرف بزند، مگر بهصورت مستقیم و از راه وحی یا بهصورت غیرمستقیم یا اینکه فرستادهای بفرستد و او هرچه خدا بخواهد، بهاجازهاش وحی کند. آخر، او بلندمرتبۀ کاردرست است.{مثل سخنگفتن خدا با موسی(ع) از طریق درخت. } 51
قرآن را اینطور توسط روح خود به تو وحی کردیم. قبلاً نمیدانستی جزئیات معارف قرآن چیست و چطور باید به آن عمل کرد؛ ولی ما آن را روشنیِ راه کردیم که با آن، هریک از بندگانمان را که لایق بدانیم، به مقصد برسانیم. البته تو راه درست زندگی را به همگان نشان میدهی.{موجودی برتر از همۀ فرشتگان.} 52
راه خدایی که آنچه در آسمانها و زمین است، فقط مال اوست. بدانید سرانجامِ همۀ کارها فقط بهسوی اوست. 53

